به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام والمسلمین منصور فرجی پیش از ظهر سه شنبه در ویژه برنامه هنر در ساحت عاشورا در تیمچه امین الدوله بازار بزرگ کاشان در سخنانی با اشاره به نقش عزاداریها و نمادهای عاشورایی در انتقال مفاهیم دینی اظهار کرد: عزاداریها و نمادهای عاشورایی، ابزار مهمی برای تبیین و ماندگاری عاشورا هستند و همین تفهیم دینی میتواند در ماندگاری دین نقش مستقیم داشته باشد.
وی ابراز کرد: عاشورا زنده است، زیرا برای همه دنیا تبیین شده و امروز در راهپیمایی اربعین شاهد حضور میلیونها نفر از اقوام و ادیان مختلف هستیم. حتی در تهران، ارامنه نیز هیئت عزاداری دارند و چندین شب برای سیدالشهدا(ع) عزاداری میکنند؛ این موضوع نشان میدهد عاشورا توانسته پیام و ارزشهای خود را فراتر از مرزهای دینی و جغرافیایی منتقل کند.
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه هنر در ساحت عاشورا باید با این نگاه مورد توجه قرار گیرد، تصریح کرد: به جرئت میتوان گفت سیدالشهدا(ع) هنرمندترین فرد در تاریخ دین ماست؛ چراکه عاشورا و دین را تبیین کرد و چه هنری بالاتر از شهادت در راه خدا و چه چیزی ماندگارتر از دین خداست؟
وی خاطرنشان کرد: اگر ۲۵۰ سال زندگی ائمه اطهار(ع) را مرور کنیم، میبینیم که وظیفه همه اهلبیت(ع) اصلاح جامعه و زنده نگه داشتن دین بوده است، اما کسی که این عرصه را به هنر شهادت پیوند زد و ماندگاری دین را تثبیت کرد، سیدالشهدا(ع) بود.
حجت الاسلام والمسلمین فرجی افزود: عاشورا صرفاً یک تعلیم دینی یا یک تصویر تاریخی نیست؛ هنر سیدالشهدا(ع) این بود که توانست دین را با شهادت خود و به زیباترین شکل ممکن زنده نگه دارد تا صدها سال بعد، انسانها بتوانند این هنر را در حفظ و ماندگاری دین بررسی، درک و از آن بهرهبرداری کنند.
وی با اشاره به نقش هنرمندان در ماندگاری صحنههای عاشورا گفت: اشعار، تعزیهها، برنامههای آیینی و دیگر جلوههای هنری که امروز در مسیر عاشورا مشاهده میکنیم، حاصل هنرمندی افرادی است که توانستهاند این صحنهها و مفاهیم را برای نسلهای مختلف ماندگار کنند.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) درباره سرودن شعر در سوگ اهلبیت(ع) اظهار کرد: امام صادق(ع) فرمودند هیچکس بیتی برای ما نمیگوید مگر اینکه روحالقدس او را تأیید و یاری میکند؛ وقتی برای یک بیت شعر چنین جایگاهی بیان شده است، باید دید عزاداری، تعزیه، روضهخوانی، سخنرانی و همه نمادهای عاشورایی تا چه اندازه میتوانند از مدد الهی برخوردار باشند.
وی ادامه داد: بسیاری از نوجوانانی که امروز در برنامههای عاشورایی مشارکت میکنند، شاید در ابتدا نتوانند عاشورا را بهصورت دقیق برای دیگران تبیین کنند، اما میدانند عاشورا یک ارزش بزرگ است و برای این ارزش حاضرند وقت بگذارند، برنامهریزی کنند و حتی از خواب و آسایش خود بگذرند تا در زنده نگه داشتن آن نقش داشته باشند.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به دیدگاه شهید مطهری درباره اصلاحگری گفت: شهید مطهری تأکید دارد که انبیا برای اصلاح جامعه آمدهاند و اگر اصلاحگری را از انبیا بگیریم، دیگر نقش نبوتی آنان معنا و کارکرد خود را از دست میدهد؛ بر همین اساس، مسئله اصلاح جامعه یکی از محورهای اساسی قیام سیدالشهدا(ع) است.
وی با اشاره به وصیتنامه سیدالشهدا(ع) گفت: در وصیتنامه حضرت سه محور مهم وجود دارد که با نگاه هنری میتوان به آنها توجه کرد؛ یکی هدایت امت، دیگری اصلاح جامعه و سوم امر به معروف و نهی از منکر. حضرت در نگاه خود به هدایت امت، به روش پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) توجه دارد و هدف خود را اصلاح امت جدش بیان میکند.
حجت الاسلام والمسلمین فرجی افزود: سیدالشهدا(ع) با قیام خود یک درس تاریخی و ماندگار برای همه زمانها ارائه کرد؛ اینکه انسانی که حسینی میاندیشد، نمیتواند با انسانی که یزیدی میاندیشد، بر سر اصول و ارزشها بیعت کند.
وی تأکید کرد: هنر، تفهیم دین و ماندگار کردن دین است و سیدالشهدا(ع) دین را با شهادت خود ماندگار کرد. نتیجه این شهادت نیز ماندگاری دین و زنده ماندن پیام عاشورا در طول تاریخ بوده است.
این استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جلوههای هنر دینی در معماری سنتی کاشان گفت: حتی در معماری تاریخی این منطقه نیز میتوان نگاه خداگرایانه را مشاهده کرد. در تیمچه، ورودیها و سردر بسیاری از مغازهها به شکل محراب طراحی شدهاند و محراب نماد خداگرایی و جهتگیری انسان به سوی خداست.
وی افزود: این معماری به انسان یادآوری میکند که حتی در محیط زندگی و خانه نیز باید نشانههایی وجود داشته باشد که انسان را به یاد خدا بیندازد. این نگاه خداگرایانه در معماری خانههای تاریخی، پنجرهها، اتاقها و بسیاری از عناصر معماری سنتی نیز دیده میشود.
حجت الاسلام والمسلمین فرجی با تأکید بر ضرورت استفاده از همه ظرفیتهای فرهنگی و هنری برای زنده نگه داشتن عاشورا تصریح کرد: باید از هر ابزاری که میتوانیم برای زنده نگه داشتن عاشورا استفاده کنیم، اما در کنار آن باید به یک موضوع مهم دیگر نیز توجه داشته باشیم و آن، پیراسته کردن و پیرایهزدایی از عاشوراست.
وی گفت: در طول تاریخ، به دلایل مختلف، پیرایهها و تحریفهایی به عاشورا افزوده شده است؛ چه در تاریخنگاری عاشورا، چه در نمادسازی و چه در فرهنگسازی. یکی از وظایف ما این است که عاشورا را همانگونه که بوده بشناسیم و همانگونه که هست معرفی کنیم.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به تأکید شهید مطهری بر تحریفهای صورتگرفته در واقعه عاشورا خاطرنشان کرد: باید عاشورا را از پیرایهها و تحریفهایی که به آن بسته شده جدا کنیم تا بتوانیم حقیقت و پیام اصیل عاشورا را برای نسل امروز و نسلهای آینده زنده نگه داریم.
نظر شما